GreekEnglish (United Kingdom)Deutsch (DE-CH-AT)Russian (CIS)
Partnerships
  • Health professionals in Greece and abroad who wish to follow up their customers
  • Companies and organizations that provide brainfitness software and e-health services
  • Companies and organizations operating in the health tourism sector
  • Companies and organizations involved in healthcare and fitness services

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ

There are no translations available.

Από τη συλλογή άρθρων αγωγής υγείας της BrainFitness Net - www.brainfitness.gr

 

Σωτήρης Αναγνωστόπουλος

Καρδιολόγος - Διευθυντής Καρδιολογικής Φροντίδας - Cardiocare


Ischaemic heart disease world map - DALY - WHO2004

Η επιδημία της στεφανιαίας νόσου σε παγκόσμια κλίμακα

Γιατί φοβόμαστε την χοληστερίνη;

Διότι είναι ένας από τους προδιαθεσικούς παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα νόσησης από στεφανιαία νόσο (ΣΝ), την σύγχρονη μάστιγα του 20ου αιώνα.

Τι είναι η LDL χοληστερίνη (κακή χοληστερίνη);

Είναι ένα λιπιδαιμικό κλάσμα που δίνει καλύτερη εικόνα του κινδύνου για την πιθανότητα ύπαρξης της ΣΝ. Επίσης η περισσότερες θεραπευτικές παρεμβάσεις γίνονται με βάση την τιμή της LDL χοληστερίνης.

Τι είναι η HDL χοληστερίνη (καλή χοληστερίνη);

Είναι ένα λιπιδαιμικό κλάσμα που όσο μεγαλύτερα είναι τα επίπεδα της τόσο μικρότερος ο κίνδυνος ΣΝ. Είναι ανεξάρτητος παράγων κίνδυνου εάν η τιμή της είναι κάτω από 35 mg/dl

Ποια η φυσιολογική τιμή της χοληστερίνης;

Δεν υπάρχουν φυσιολογική τιμή της χοληστερίνης, αλλά ανάλογα με το άτομο επιθυμητά όρια χοληστερίνης. Κυρίως μας ενδιαφέρει ο αθηρωματικός δείκτης ο οποίος πρέπει να είναι κάτω από 4.

Ποια τα επιθυμητά επίπεδα LDL(δηλ. κακής) χοληστερίνης;

Επιθυμητά επίπεδα LDL χοληστερίνης

Κλινική εικόνα

Τιμή LDL χοληστερίνης

Άτομα χωρίς ΣΝ και με 1 παράγοντα κίνδυνου1

<160 mg/dl

Άτομα χωρίς ΣΝ και με 2 ή περισσότερους παράγοντες κίνδυνου1

<130 mg/dl

Άτομα με ΣΝ ή ισοδύναμα αυτής2

<100 mg/dl

Εάν η τιμή της LDL χοληστερίνης είναι κάτω από τα επιθυμητά επίπεδα τι γίνεται;

Ο κίνδυνος στεφανιαίας νόσου είναι μικρός όχι όμως μηδενικός, γι’αυτό:

- Γίνεται έλεγχος της χοληστερίνης κάθε χρόνο

- Γίνεται καταπολέμηση των άλλων προδιαθεσικών παραγόντων (αν υπάρχουν)

- Τονίζεται ότι η σωστή διατροφή, η άσκηση και η απώλεια βάρους είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες για μια υγιή καρδιά.

Εάν η τιμή της LDL χοληστερίνης είναι πάνω από τα επιθυμητά επίπεδα τι γίνεται;

- 3 μήνες υπολιπιδαιμική δίαιτα

- Εάν επιτευχθεί η επιθυμητή τιμή συνεχίζεται η δίαιτα

- Εάν δεν επιτευχθεί η επιθυμητή τιμή συνεχίζεται η δίαιτα και χορηγούνται φάρμακα


- Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι υπάρχουν συγκεκριμένες κλινικές περιπτώσεις όπου ο γιατρός θα χορηγήσει φάρμακα εξαρχής, ανεξαρτήτως επιπέδων χοληστερίνης αίματος (όπως π.χ. στους διαβητικούς)

Πότε πρέπει να κάνω δίαιτα και πότε να πάρω φάρμακα;

Μετρήστε την LDL χοληστερίνη και τους προδιαθεσικούς παράγοντες που έχετε και βάσει του παρακάτω πίνακα καθορίστε τι πρέπει να κάνετε

Κλινική εικόνα

Έναρξη δίαιτας

Έναρξη φαρμακευτικής αγωγής

Επιθυμητή τιμή LDL χοληστερίνης

Άτομα χωρίς στεφανιαία νόσο και με λιγότερους από 2 προδιαθεσικούς πα-ράγοντες κίνδυνου

LDL>160 mg/dl

LDL>190 mg/dl

<160 mg/dl

Άτομα χωρίς στεφανιαία νόσο και με 2 ή περισ-σότερους προδιαθεσικούς παράγοντες κίνδυνου

LDL>130 mg/dl

LDL>160 mg/dl

<130 mg/dl

Άτομα με στεφανιαία νόσο

LDL>100 mg/dl

LDL>130 mg/dl

<100 mg/dl

Ποιες είναι οι βασικές αρχές της υπολιπιδαιμικής δίαιτας;

Περιορίστε την πρόσληψη λίπους στο 30% των ολικών θερμίδων με αναλογία κεκορεσμένα/ μονοακόρεστα/ πολυακόρεστα 1:1:1. Περιορίστε τη χοληστε-ρόλη της δίαιτας σε λιγότερο από 300mg/ ημερησίως (σε περίπτωση μη αποτελέσματος σε 200mg/ ημερησίως).

Αναλυτικές διαιτητικές οδηγίες για τον υπερχοληστερολαιμικό ασθενή

Γενικά

ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΣΤΟ ΑΙΜΑ

ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ

ΔΙΑΛΕΞΤΕ

ΕΛΑΤΤΩΣΤΕ

ΨΑΡΙΑ-ΚΡΕΑΤΑ

Ψάρια, πουλερικά χωρίς το δέρμα τους, άπαχα μέρη βοδινού, αρνίσιου, χοιρινού, ή μοσχαρίσιου κρέατος.

Παχιά μέρη βοδινού, αρνί-σιου, χοιρινού κρέατος, εντό-σθια, κονσέρβες κρέατος, λουκάνικα, σάντουιτς με λουκάνικα και ζαμπόν, μπέϊ-κον, τυριά. Πάπια, ψάρια τη-γανισμένα, σαρδέλες, αυγο-τάραχο. Οστρακοειδή, γαρί-δες, αστακούς, καβούρια

ΓΑΛΑΤΑ ΚΑΙ  ΓΑΛΑΚΤΟ- ΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Αποβουτυρωμένο γάλα (υγρό, σε σκόνη ή εβαπορέ), Ημιαποβουτυρωμένο γάλα. Άπαχο 1ή 0% λιπαρά ή χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά γιαούρτι. Χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά τυριά (2% λιπαρά), Ανθότυ-ρο. Γρανίτα.

Φυσικό πλήρες γάλα, κανονι-κό, εβαπορέ, συμπυκνωμένο, κρέμα γάλακτος, σαντιγί, α-πομιμήσεις γαλακτοκομικών προϊόντων, τις περισσότερες κρέμες που δεν προέρχονται από γάλα. Βούτυρο γάλακ-τος, πλήρες λιπαρών γιαούρ-τι. Όλα τα λιπαρά τυριά (40% λίπος) σε μορφή κρέ-μας. Όλα τα φυσικά τυριά π.χ. φέτα, μανούρι, κασέρι, διάφορα είδη γραβιέρας, παρμεζάνα, γκούντα, blue-cheese, rokfort,  ένταμ. Πα-γωτό.

ΑΥΓΑ

Το ασπράδι του αυγού (2 ασπράδια είναι ισοδύναμα με 1 ολόκληρο αυγό), υπο-κατάστατο αυγού.

Κρόκος αυγού.

ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΑ

Φρέσκα ή κατεψυγμένα, κονσέρβες η ξηραμένα, φρούτα και λαχανικά, βρασ-τές πατάτες.

Λαχανικά παρασκευασμένα σε βούτυρο, φρούτα με κρέμα σαντιγί, κομπόστες φρούτων, αβοκάντο.

ΨΩΜΙΑ ΚΑΙ ΣΙΤΗΡΑ

Σπιτικό ψωμί ψημένο με ακόρεστα έλαια, κέικς, κρά-κερς με χαμηλή περιεκτι-κότητα σε λιπαρά.

Ψωμί του εμπορίου, πίττες, κέικ, κουλουράκια με ξηρούς καρπούς, μπισκότα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, κράκερς υψηλής περιεκτικό-τητας σε λιπαρά.

ΟΣΠΡΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ

Μη αποφλοιωμένα δημητ-ριακά, μη αποφλοιωμένο ρύ-ζι ζυμαρικά, φασόλια, ρεβί-θια, φακή.

Ψωμιά που τα αυγά είναι το κύριο συστατικό τους. Κρου-ασάν, μπατόν σαλέ, μπριός.

ΡΟΦΗΜΑΤΑ

Τσάι, καφές, χυμοί φρούτων. Ψημένο κακάο. Μπύρα με χαμηλή περιεκτικότητα σε οινόπνευμα.

Σοκολάτα, Ιρλανδικός καφές. Οινοπνευματώδη, αεριούχα ποτά

ΛΙΠΗ ΚΑΙ ΕΛΑΙΑ

Ακόρεστα φυτικά έλαια: ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, καλα-μποκέλαιο, σησαμέλαιο, λά-δι σόγιας,

Βούτυρο, καρυδέλαιο, φοινι-κέλαιο, υδρογονωμένα λίπη και έλαια (μαργαρίνες), χοι-ρινό λίπος.

ΞΗΡΟΙ ΚΑΡΠΟΙ

Σπόροι, κάστανα.

Ινδική καρύδα. Όλοι οι ξηροί καρποί.

ΔΙΑΦΟΡΑ

Μαγιονέζα με λίγες θερμί-δες, ντρέσιγκς που παρα-σκευάζονται από ακόρεστα έλαια που αναφέρονται πιο πάνω. Χορταρικά, καρυκεύ-ματα

Σάλτσες, κρέμες ή σάλτσες τυριών.  Μαγιονέζες.

1. Περιορίστε την ποσότητα της τροφής ώστε να φτάσετε ή να πλησιάσετε όσο το δυνατόν περισσότερο στο ιδανικό σας βάρος διότι η παχυσαρκία είναι μια από τις συχνότερες αιτίες υπερχοληστερολαιμίας.

2. Περιορίστε την ποσότητα των λιπών της διατροφής σας στο 30% περίπου της συνολικής ενέργειας. Δηλ. αν παίρνουμε τη μέρα 2000 θερμίδες, το 30% είναι 600 θερμίδες. Επειδή το κάθε γραμμάριο λίπους έχει 9 θερμίδες, διαιρούμε το 600 με το 9 και έχουμε ημερήσια κατανάλωση λίπους περίπου 65 γρ.

Προσοχή όμως

Μεγάλη σημασία έχει το είδος του λίπους που θα καταναλώσουμε. Οι ιδανικές αναλογίες είναι:

Το 50% του συνόλου των λιπών να είναι μονοακόρεστα λίπη (δηλ ελαιόλαδο), το 25% πολυακόρεστα λίπη (δηλ σογιέλαιο, καλαμποκέλαιο, ηλιέλαιο, βαμβακέλαιο) και μόνο το υπόλοιπο 25% κορεσμένα λίπη (συνήθως τροφές ζωικής προελεύσεως όπως κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα).

3. Περιορίστε τις τροφές που έχουν πολλή χοληστερόλη. Τέτοιες είναι βασικά το κρέας, τα αυγά, μερικά θαλασσινά (όπως οστρακοειδή, γαρίδες, αστακοί, καβούρια) και τα γαλακτοκομικά προϊόντα από πλήρες γάλα.

Χρήσιμες συμβουλές για την επιλογή και παρασκευή των κατάλληλων τροφών.

Αγοράζετε άπαχα μέρη κρέατος. Αφαιρέστε τα λίπη πριν το μαγείρεμα, και στραγγίξτε όσο περισσότερο λίπος μπορείτε πριν το σερβίρισμα (χρησιμοποιείστε, χαρτοπετσέτες εάν είναι αναγκαίο). Αναπτύξτε τη συνήθεια να τρώτε περισσότερα ψάρια (όχι θαλασσινά) και πουλερικά (αφαιρέστε την πέτσα πριν το μαγείρεμα).

Αποφεύγετε τις τροφές που περιέχουν βούτυρο, όπως, πλήρες γάλα, βούτυρο γάλακτος. Αναζητείστε με χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά γάλα, τυριά και γιαούρτι. Όταν ψωνίζετε να θυμόσαστε ότι υπάρχει το κρυμμένο λίπος σε πολλά καταναλωτικά αγαθά όπως τα γλυκά, οι πίττες, οι πάστες και τα μπισκότα.

Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι καλά για σας όπως επίσης το ψωμί, τα σιτηρά, τα ζυμαρικά και το ρύζι.

Το μυστικό της υγιεινής διατροφής είναι ο τρόπος μαγειρέματος. Το μαγείρεμα στον ατμό, στο φούρνο, στη σχάρα ή στο γκριλ είναι επίσης καλό. Πολλές τροφές μπορούν να μαγειρευτούν χωρίς λίπος σε φούρνο μικροκυμάτων ή σε αντικολλητικό τηγάνι. Εάν χρειάζεται να τηγανίσετε χρησιμοποιείστε υγρά ή ακόρεστα λίπη όπως καλαμποκέλαιο ή λάδι. Το επιπλέον λίπος στις σούπες μπορεί να αφαιρεθεί ψύχοντάς το στο ψυγείο για μερικές ώρες και απομακρύνοντας το πηγμένο λίπος της επιφάνειας. Αποφεύγετε τις πλούσιες σε θερμίδες τροφές όπως αυτές που περιέχουν πολλά λίπη.

Ποια φάρμακα χορηγούνται κυρίως, αν αποτύχει η δίαιτα;

Κυρίως οι στατίνες οι οποίες μειώνουν όχι μόνο την χοληστερίνη αλλά και δρουν πάνω στην αθηρωματική πλάκα μετατρέποντας την σε ινώδη και σκληρή. Έτσι μειώνεται η πιθανότητα ρήξης της πλάκας.

Πότε τα τριγλυκερίδια είναι φυσιολογικά;

Όταν είναι κάτω από 250 mg/dl

Κίνδυνος στεφανιαίας νόσου υπάρχει σε τιμές πάνω από 250 mg/dl.

Εάν τα τριγλυκερίδια είναι πάνω από 250 mg/dl, χρειάζεται απώλεια βάρους, δίαιτα πτωχή σε λιπαρά (<10% λιπαρά), άσκηση και αποφυγή αλκοόλ. Επί μη ανταπόκρισης σ’αυτά τα μέτρα χορηγείται η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Εάν είναι πάνω από 1000 υπάρχει σοβαρός κίνδυνος παγκρεατίτιδας και δίνεται εξαρχής εντατική φαρμακευτική αγωγή.

1 Διεθνώς αποδεκτοί ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου για ΣΝ είναι οι εξής: Κάπνισμα, Υπέρταση, Διαβήτης, Χοληστερόλη, Θετικό οικογενειακό ιστορικό ΣΝ (σε συγγενή 1ου βαθμού <55 ετών για άνδρες και <65 ετών για γυναίκες)

2 Ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου θεωρείται η παρουσία τουλάχιστον μιας από τις εξής παθήσεις: Διαβήτης, Αποφρακτική νόσος περιφερικών αρτηριών, Στένωση καρωτίδων>50%, Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής, Ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου

---------------

Image attribution Lokal_Profil [CC-BY-SA-2.5 (www.creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5)], via Wikimedia Commons